Diamentowy wafel zrewolucjonizuje chłodzenie AI

Diamentowy wafel zrewolucjonizuje chłodzenie AI
Jako pierwszy poinformował purepc.pl

Firma Diamond Foundry zaprezentowała podczas konferencji CarbonSemi 2026 w Ningbo w Chinach monokrystaliczny diament o średnicy 200 mm. Ten ciągły kryształ odpowiada rozmiarem standardowym ośmiocalowym waflom półprzewodnikowym, co stanowi istotny krok w technologii odprowadzania ciepła z nowoczesnych układów obliczeniowych wykorzystywanych w sztucznej inteligencji.

Innowacyjna technologia heteroepitaksji

Za opracowaniem tej metody stoją Stefan Gsell i Martin Fischer, którzy przez dwie dekady rozwijali technologię heteroepitaksji. Proces ten umożliwia hodowlę monokryształu diamentu na obcym podłożu poprzez nałożenie nanometrowej warstwy irydu oraz stabilizowanego tlenku cyrkonu na krzem. Diamond Foundry, która przejęła firmę Audiatec w 2022 roku, w ciągu zaledwie trzech lat zwiększyła powierzchnię uzyskiwanych kryształów czterokrotnie. Poprzednia próbka, zaprezentowana w 2023 roku, miała średnicę 100 mm i masę 110 karatów. Obecne osiągnięcie, oznaczone jako D200mm, jest pojedynczą strukturą, a nie kompozytem złożonym z mniejszych elementów.

Przewodność cieplna jako klucz do wydajności

Wykorzystanie diamentu w architekturze chipów ma na celu rozwiązanie problemu lokalnych przegrzań, które stają się coraz poważniejszym wyzwaniem wraz ze wzrostem mocy obliczeniowej akceleratorów. Według deklaracji producenta, przewodność cieplna nowego materiału wynosi 3000 W/(m·K). Dla porównania, miedź osiąga wartość 400 W/(m·K), a krzem zaledwie 150 W/(m·K). Warstwa diamentu połączona bezpośrednio z pocienionym waflem krzemowym ma pełnić rolę efektywnego rozpraszacza energii, zanim trafi ona do dalszych etapów systemu chłodzenia. Jest to istotne w kontekście przyszłych jednostek obliczeniowych, których pobór mocy może osiągać wartości rzędu 2300 W.

Konkurencja i plany inwestycyjne

Diamond Foundry nie jest jedynym podmiotem poszukującym rozwiązań w tym obszarze. Firma Element Six, należąca do grupy De Beers, pracuje nad kompozytami miedzi z diamentem, natomiast Akash Systems dostarcza już serwery wyposażone w autorskie systemy chłodzenia diamentowego. Z kolei Frore Systems prowadzi prace nad diamentowymi płytami chłodzącymi z obiegiem cieczy. W obliczu rosnącej konkurencji, Diamond Foundry realizuje w Hiszpanii inwestycję o wartości 2,77 mld dolarów. W miejscowości Trujillo powstają kryształy, a w Saragossie budowana jest fabryka dedykowana obróbce, polerowaniu i kontroli jakości płytek.

Perspektywy masowej produkcji

Obecnie zaprezentowany wariant D200mm pozostaje surowym kryształem, a firma nie udostępniła jeszcze danych dotyczących jego grubości, gęstości defektów czy kosztów wytworzenia. Choć szef firmy, Martin Roscheisen, prognozuje możliwość osiągnięcia średnicy 300 mm oraz dostępność gotowych produktów na rynku około 2030 roku, droga do komercjalizacji pozostaje otwarta. Wartość światowego rynku monokrystalicznych płytek diamentowych w 2025 roku szacowana była na 6,49 mln dolarów, co wskazuje na wczesny etap rozwoju tej technologii w przemyśle półprzewodnikowym. Kolejne kroki firmy będą zależeć od wyników niezależnych pomiarów oraz optymalizacji procesów produkcyjnych w hiszpańskich zakładach.