Mannen Krijgen Respect Door Op Te Staan Tegen Seksisme

De Kloof Tussen Mening En Gedrag

Uit recent onderzoek van Ipsos I&O blijkt dat een grote meerderheid van de Nederlandse mannen, bijna acht op de tien, seksueel getinte opmerkingen of grappen over vrouwen onacceptabel vindt. Opvallend is dat ditzelfde aandeel mannen respect heeft voor een man die hiertegen in spreekt. Ondanks deze positieve houding blijft de actie in de praktijk achter. Een ruime meerderheid van 58 procent geeft toe dat zij dergelijke opmerkingen soms laten passeren, en 37 procent geeft zelfs toe weleens mee te lachen, terwijl ze het eigenlijk niet goed vinden.

Deze tegenstrijdigheid komt voort uit sociale druk en de angst om buiten de groep te vallen. Veel mannen vrezen dat ze als moralistisch of ongezellig worden gezien als ze de sfeer verpesten. Onderzoeker Mischa Dekker van de Universiteit Leiden legt uit dat de behoefte aan erkenning binnen de eigen groep sterk is. Hierdoor reageren mannen in een sociale setting vaak anders dan hun individuele overtuigingen zouden suggereren. Toch stelt Dekker dat respect voor vrouwen de onderlinge band tussen mannen niet bedreigt, maar juist kan versterken.

De Impact Van Bagatellisering

Het probleem wordt vaak versterkt door het bagatelliseren van grensoverschrijdend gedrag. Voorbeelden hiervan zijn opmerkingen waarbij de afwijzing van een vrouw niet serieus wordt genomen, zoals wanneer een man tegen vrienden zegt dat een vrouw stiekem wel geniet van aandacht ondanks haar afwijzing. Ook uitspraken die vrouwen verantwoordelijk houden voor de aandacht die zij krijgen vanwege hun kleding, dragen bij aan een klimaat waarin intimidatie wordt genormaliseerd. Dit gedrag komt niet alleen voor in informele kringen, maar ook binnen machtsrelaties, zoals tussen een docent en een leerling, of in de vorm van straatintimidatie die soms raakt aan racisme, zoals bij Aziatische vrouwen die ongevraagd vragen krijgen over massagesalons.

De impact van dit gedrag is aanzienlijk, vooral voor jonge vrouwen. Uit aanvullend onderzoek onder jongeren tussen de 16 en 34 jaar blijkt dat 76 procent van de vrouwen de afgelopen drie jaar te maken heeft gehad met gedrag dat zij als grensoverschrijdend ervaren. Dit varieert van nafluiten en aanstaren tot ongewenste aanrakingen. De meest voorkomende vormen zijn nafluiten (59 procent), aanstaren (49 procent) en naroepen over het uiterlijk (49 procent). Mannen onderschatten vaak hoe vaak vrouwen in hun eigen omgeving slachtoffer worden van dergelijke intimidatie. Klinisch psycholoog Iva Bicanic waarschuwt dat zelfs een eenmalige gebeurtenis traumatiserend kan zijn en kan leiden tot depressie, isolatie, slaapproblemen of angsten.

De Noodzaak Van Actie

Er bestaat een aanzienlijk verschil in de perceptie van wat acceptabel is. Terwijl 89 procent van de vrouwen seksueel getinte opmerkingen te ver vindt gaan, is dat bij mannen 64 procent. Ook bij ongevraagd dichtbij iemand gaan staan is het verschil groot: 90 procent van de vrouwen ziet dit als intimidatie, tegenover 65 procent van de mannen. Zelfs bij het ongevraagd betasten van billen of borsten trekken bijna alle deelnemers direct een grens en bestempelen zij dit als aanranding. Deze verschillen tonen aan dat mannen zich niet altijd bewust zijn van de grens die voor anderen cruciaal is.

Toch is er ruimte voor verandering. Negen op de tien mannen vinden dat een goede vriend aangesproken moet kunnen worden zonder dat dit de vriendschap schaadt. Meer dan de helft gelooft dat het aanspreken van elkaar kan helpen om dit gedrag te verminderen, en een groot deel zou bijspringen als iemand anders een grens aangeeft. 84 procent van de mannen ziet zichzelf zelfs als iemand die actie onderneemt wanneer een grap te ver gaat, hoewel de praktijkcijfers dit niet volledig ondersteunen. Veel jongeren houden dit soort ervaringen bovendien voor zichzelf uit schaamte of omdat ze het bagatelliseren.

Om deze kloof te dichten, is er een vervolgcampagne gelanceerd door de rijksoverheid. Het doel is om mannen te laten inzien dat de meerderheid van hun gelijken seksueel grensoverschrijdend gedrag afkeurt. Door te laten zien dat steun gegarandeerd is bij het uitspreken van bezwaren, hoopt men dat mannen dit probleem meer als hun eigen verantwoordelijkheid gaan zien en actiever ingrijpen in hun eigen sociale kringen. Dit is essentieel, aangezien 71 procent van de jongeren momenteel niet weet waar zij hulp kunnen zoeken na een incident.