Cyberaanval Op Koelsystemen Veroorzaakt Grote Schade Bij Supermarkten

Europese Supermarkten Getroffen Door Digitale Aanval

Een reeks cyberincidenten heeft in verschillende Europese landen grote chaos veroorzaakt bij diverse supermarktketens. De aanvallers richtten zich specifiek op de koel- en vriesinstallaties van honderden winkels. Door op afstand in te breken in de systemen, werden de installaties in de ontdooimodus gezet. Hierdoor stopten de systemen met koelen en begonnen ze juist warmte te produceren, wat leidde tot een dramatische stijging van de temperatuur in de koelcellen en vriezers.

In Frankrijk waren de gevolgen zeer ernstig. De temperatuur in sommige koelsystemen liep op tot wel 50 graden Celsius. Dit resulteerde niet alleen in bedorven voedsel, maar in sommige gevallen zelfs in branden. De topman van Intermarché beschreef de aanval als ongekend en schatte de totale schade in heel Frankrijk op tientallen miljoenen euro’s binnen één enkele dag. Ook andere grote ketens, waaronder Carrefour, werden door deze acties getroffen. De Franse nationale cyberveiligheidsdienst ANSSI heeft inmiddels de opdracht gekregen om een officieel onderzoek in te stellen naar deze gebeurtenissen.

Impact In Bélgië En Andere Landen

Naast de situatie in Frankrijk zijn ook supermarkten in Bélgië, Luxemburg, Zweden, Ierland en de Baltische Staten getroffen. In Bélgië kampt Delhaize met de gevolgen, waarbij ongeveer veertig winkels werden geraakt door het IT-incident. De schade per locatie varieert sterk. In Hoeilaart moest een supermarkt tijdelijk sluiten nadat de diepvriezers boven het vriespunt waren gekomen, wat leidde tot een economische schade van minstens 100.000 euro, exclusief het omzetverlies door de sluiting. In Hoepertingen moest voor circa 60.000 euro aan producten worden weggegooid.

In Zweden meldde de keten ICA soortgelijke problemen, waarbij temperaturen eveneens tot 50 graden Celsius stegen. In Bélgië rapporteerden ook Carrefour, met minstens vijftien getroffen vestigingen, en vijf zelfstandige Spar-filialen verstoringen in hun koelsystemen. Hoewel sommige winkels, zoals een Proxy Delhaize in Grembergen, de schade konden beperken door snel een technieker in te schakelen, moesten veel andere vestigingen grote hoeveelheden verse en diepvriesproducten uit voorzorg vernietigen. In Grembergen werd het probleem binnen een kwartier verholpen, waardoor het merendeel van de producten behouden bleef, hoewel enkele items uit voorzorg werden weggegooid.

Technische Kwetsbaarheden En Logistieke Gevolgen

Volgens experts is het mechanisme achter deze aanvallen consistent. Hackers kregen via externe verbindingen toegang tot de systemen die de koelinstallaties op afstand aansturen. Door de verdampers in de ontdooimodus te zetten, werd de koelfunctie omgezet in een warmtebron. In sommige gevallen liepen de temperaturen zelfs op tot 70 graden. Een software-update alleen is volgens specialisten niet voldoende om dit lek te dichten; er zijn fysieke aanpassingen aan de installaties nodig of een overstap naar streng beveiligde internetverbindingen. Veel klanten die na eerdere incidenten in Frankrijk al waren overgestapt op beveiligde verbindingen, waren hierdoor beschermd.

Dit incident onderstreept de groeiende afhankelijkheid van fysieke bedrijfsprocessen van digitale systemen. Een digitale verstoring heeft in dit geval direct geleid tot een logistieke crisis, waarbij de goederenstroom werd onderbroken en voorraden verloren gingen. Sommige winkels probeerden hun voorraad te redden door tijdelijk koelwagens in te zetten, wat het belang van bedrijfscontinuïteitsplannen benadrukt. De uitval van een verbonden installatie heeft immers direct gevolgen voor de opslag, voorraad en de continuïteit van de gehele keten. Voor handels- en productiebedrijven is dit incident relevant omdat steeds meer processen steunen op digitaal verbonden apparatuur, zoals machines en installaties.

Terwijl moederbedrijf Ahold Delhaize bevestigde dat er een cybersecurityincident was, werd er in Nederland bij Albert Heijn vooralsnog geen directe link gelegd met de grootschalige aanvallen in Frankrijk. Wel werden in Nederland koelsystemen van een aantal kleine buurtwinkels geraakt. De impact van dergelijke aanvallen blijft niet beperkt tot computers of administratieve systemen, maar raakt nu direct de fysieke goederenstroom en de voedselveiligheid in meerdere Europese landen. De distributiecentra bleven overigens normaal functioneren, waardoor de leveringen aan de winkels niet werden onderbroken, al bleef het assortiment in getroffen winkels tijdelijk beperkter.