Klimaatconferentie in Antalya eindigt zonder akkoord

Voeg Lettid toe als voorkeursbron in GoogleZie meer van ons nieuws in je Google-resultaten
Klimaatconferentie in Antalya eindigt zonder akkoord

De klimaatconferentie COP31 in Antalya is zondagmiddag officieel beëindigd zonder dat de deelnemende landen tot een consensus konden komen voor een slotakkoord. Het is zeventien jaar geleden dat een klimaatconferentie zonder resultaat eindigde; de enige eerdere keren dat dit gebeurde waren in 2000 in Den Haag en in 2009 in Kopenhagen. Turkije en Australië traden op als voorzitters van deze editie, die door waarnemers vooraf was bestempeld als de “COP of implementation”, gericht op de uitvoering van eerdere afspraken.

Eerdere klimaatconferenties zonder akkoord
JaarLocatie
2000Den Haag
2009Kopenhagen
2026Antalya

De onderhandelingen liepen vast op fundamentele meningsverschillen over de aanpak van fossiele brandstoffen en klimaatfinanciering. Een centraal punt op de agenda was de vrijwillige elektrificatiedoelstelling 35x35, bedoeld om de energietransitie te stimuleren zonder de olieproducerende landen direct te confronteren. Dit doel bleek echter onvoldoende om een akkoord te forceren.

De vastgelopen gesprekken in Antalya kunnen worden toegeschreven aan een combinatie van geopolitieke spanningen en strijdige economische belangen:

  • Fossiele brandstoffen: De Europese Unie drong aan op een expliciete vermelding van fossiele brandstoffen als hoofdoorzaak van de klimaatcrisis. Landen als Saudi-Arabië en Rusland weigerden dit en stelden dat de focus moet liggen op broeikasgassen in plaats van op de brandstoffen zelf. Een voorstel van het Turkse voorzitterschap om CO2-afvangtechnologie op te nemen in ruil voor de vermelding van fossiele brandstoffen werd door Europa afgewezen uit vrees voor een “fossiele COP”.
  • Klimaatfinanciering: Ontwikkelingslanden hoopten in Antalya concrete cijfers te horen over de beloofde verdrievoudiging van klimaatgeld, die vorig jaar in Brazilië was toegezegd. De Europese Unie weigerde echter extra financiële middelen toe te zeggen, mede door binnenlandse politieke druk en zorgen over de stijgende kosten van levensonderhoud in Europa.
  • Geopolitieke verschuivingen: Het vertrek van de Verenigde Staten uit de klimaatonderhandelingen onder president Donald Trump liet een machtsvacuüm achter. China, door westerse landen vaak gezien als potentiële klimaatleider, nam deze rol niet op zich en bleef afzijdig, terwijl Rusland de verdeeldheid tussen de blokken verder aanwakkerde.

Ondanks het gebrek aan een akkoord blijft het nut van de jaarlijkse klimaatconferenties volgens de aanwezige delegaties buiten kijf staan. Eurocommissaris voor Klimaat Wopke Hoekstra bevestigde dat de internationale samenwerking zal worden voortgezet.

Toch verschuift de focus steeds meer naar kleinere allianties van gelijkgestemde landen die sneller willen handelen dan de bijna 200 landen die bij de COP betrokken zijn. In Antalya kondigde België samen met een twintigtal andere landen aan een concreet stappenplan op te stellen voor de uitstap uit fossiele brandstoffen. Dergelijke initiatieven, vergelijkbaar met de alternatieve klimaatconferentie die vorig jaar in Colombia plaatsvond, worden gezien als een noodzakelijke aanvulling op de moeizame mondiale onderhandelingen.

Veelgestelde vragen

Waarom was de elektrificatiedoelstelling 35x35 gekozen? Deze doelstelling was specifiek gekozen als “big ticket” item om de transitie naar elektriciteit te bespreken en zo de directe confrontatie met olie-, kolen- en gasproducerende landen te vermijden.

Waarom weigerde de Europese Unie extra klimaatgeld voor ontwikkelingslanden? Europese staatshoofden vrezen voor negatieve electorale gevolgen door de stijgende levenskosten en energiecrisissen, waardoor zij terughoudend zijn met het toezeggen van extra financiële steun aan het buitenland.

Wat is de rol van CO2-afvang in de discussie? Sommige landen wilden CO2-afvangtechnologie opnemen in het akkoord als alternatief voor het afbouwen van fossiele brandstoffen, wat door andere landen werd verworpen als een manier om het gebruik van fossiele energie te legitimeren.

Als eerste gemeld door vrt.be