Experts Pleiten Voor Terugbetaling Van Alzheimermedicijnen

Toegang Tot Nieuwe Behandelingen

Een groep dementie-experts heeft een dringende oproep gedaan aan de overheid om de terugbetaling van nieuwe geneesmiddelen tegen de ziekte van Alzheimer mogelijk te maken. De medicijnen lecanemab en donanemab, die in 2025 in Europa werden goedgekeurd, kunnen de achteruitgang bij mensen met beginnende Alzheimer vertragen. Echter, vanwege de hoge kosten van de behandeling is er in België voorlopig geen sprake van terugbetaling, wat volgens specialisten leidt tot een onaanvaardbare situatie waarbij de financiële status van een patiënt bepaalt of zij toegang krijgen tot zorg.

De medicijnen richten zich specifiek op de ophoping van het eiwit amyloïde in de hersenen. Dit eiwit speelt een cruciale rol bij het ontstaan en de progressie van de ziekte. Hoewel de middelen de ziekte niet volledig kunnen genezen of definitief kunnen stoppen, is er wel een meetbaar effect op de snelheid van de achteruitgang. Uit onderzoek naar lecanemab bleek dat de verslechtering van het geheugen, het denkvermogen en het dagelijks functioneren na achttien maanden gemiddeld 27 procent kleiner was in vergelijking met patiënten die een placebo kregen. Donanemab vertoonde een vergelijkbaar resultaat.

Risico’s En Voorwaarden

Ondanks de positieve resultaten zijn de behandelingen niet zonder risico. De medicijnen kunnen ernstige bijwerkingen veroorzaken, waaronder zwellingen en kleine bloedingen in de hersenen. Dit komt doordat het opruimen van eiwitten in de bloedvaten de vaten kwetsbaarder kan maken. In sommige gevallen leidde deze afwijking zelfs tot dodelijke slachtoffers. Vanwege deze risico’s is een zeer strikte selectie van patiënten noodzakelijk. Alleen een beperkte groep mensen in een vroeg stadium van de ziekte komt in aanmerking. Bovendien zijn regelmatige MRI-scans van het hoofd essentieel om eventuele complicaties tijdig op te sporen, aangezien deze symptomen van buitenaf niet zichtbaar zijn.

De totale kosten van de behandeling zijn aanzienlijk, waarbij de kosten per patiënt kunnen oplopen tot 40 duizend euro. Dit bedrag wordt mede veroorzaakt door de noodzaak van intensieve medische controles, de dure scans en de tijd die de consulten in beslag nemen. In juni besloot België om lecanemab niet terug te betalen, terwijl de beoordeling voor donanemab nog loopt. Dit betekent dat patiënten die momenteel in aanmerking komen, de volledige kosten zelf moeten dragen.

Pleidooi Voor Gelijkheid In Zorg

De experts stellen voor om de terugbetaling te koppelen aan strikte medische voorwaarden. Zij adviseren om de behandelingen uitsluitend te laten uitvoeren door gespecialiseerde teams die de resultaten en bijwerkingen nauwgezet kunnen monitoren. Door deze gecontroleerde aanpak kan de veiligheid van de patiënt worden gewaarborgd terwijl de toegang tot de zorg wordt verbreed. Er is bovendien aandacht voor het feit dat niet iedereen in aanmerking komt; mensen met bepaalde genetische afwijkingen of patiënten die specifieke medicijnen gebruiken die de kans op bloedingen verhogen, mogen het middel niet gebruiken.

Er is volgens de ondertekenaars van het pleidooi grote haast bij deze besluitvorming. De ziekte van Alzheimer is progressief, wat betekent dat patiënten die nu wachten op een besluit over vergoeding, mogelijk te ver in het ziekteproces terechtkomen. Wanneer de achteruitgang te ver is gevorderd, komen zij niet langer in aanmerking voor deze specifieke geneesmiddelen. De experts benadrukken dat de vertraging van de ziekte patiënten kan helpen om langer zelfstandig te blijven, wat een aanzienlijke impact heeft op de kwaliteit van leven.

Hoewel deze middelen worden gezien als een belangrijke eerste stap na decennia zonder nieuwe registraties, blijft de medische wereld hopen op toekomstige medicijnen die het ziekteproces volledig kunnen stoppen zonder de huidige bijwerkingen. De ziekte van Alzheimer is de meest voorkomende vorm van dementie, waarbij naar schatting 50 tot 60 procent van alle dementiepatiënten hieraan lijdt. Tot die tijd blijft de strijd om betaalbare toegang tot de huidige beschikbare zorg een prioriteit voor de zorgverleners om te voorkomen dat alleen de rijksten kunnen profiteren van deze medische doorbraak.